ĐỪNG VỘI VIẾT QUY TRÌNH! XÂY DỰNG ISO 22000 TỪ THỰC TẾ DOANH NGHIỆP

Sau khi đánh giá hiện trạng, doanh nghiệp đã xác định được những điểm mạnh, những nội dung còn thiếu và khoảng cách cần khắc phục để đáp ứng cũng như xây dựng hệ thống ISO 22000.

Vậy bước tiếp theo là gì?

Nhiều doanh nghiệp thường nghĩ rằng cần bắt đầu ngay bằng việc xây dựng các quy trình, biểu mẫu và hệ thống tài liệu. Tuy nhiên, đây chưa hẳn là cách tiếp cận phù hợp. Bởi một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả không được hình thành từ những bộ tài liệu có sẵn, mà phải xuất phát từ chính sản phẩm, quy trình sản xuất, điều kiện vận hành và các mối nguy đặc thù của doanh nghiệp.

Vậy làm thế nào để xây dựng hệ thống ISO 22000 phù hợp với thực tế hoạt động?

Hãy xây dựng ISO 22000 từ thực tế doanh nghiệp.

1. HIỂU DOANH NGHIỆP TRƯỚC KHI XÂY DỰNG HỆ THỐNG

Mỗi doanh nghiệp thực phẩm đều có đặc điểm hoạt động khác nhau.

Một cơ sở sản xuất sữa sẽ có những yêu cầu kiểm soát khác với doanh nghiệp chế biến thủy sản, sản xuất bánh kẹo hay kinh doanh thực phẩm đông lạnh. Ngay cả những doanh nghiệp cùng sản xuất một nhóm sản phẩm cũng có thể khác nhau về công nghệ, nguyên liệu, thiết bị, quy mô và điều kiện nhà xưởng.

Vì vậy, trước khi xây dựng hệ thống ISO 22000, doanh nghiệp cần làm rõ:

1. Bối cảnh hoạt động và các vấn đề có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

2. Nhu cầu và yêu cầu liên quan của các bên quan tâm.

3. Phạm vi áp dụng của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

4. Đặc điểm sản phẩm, nguyên liệu và quy trình sản xuất.

5. Các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khách hàng có liên quan.

Đây là cơ sở để xác định hệ thống cần được thiết kế như thế nào, thay vì áp dụng máy móc một mô hình chung cho mọi doanh nghiệp.

2. XÂY DỰNG NỀN TẢNG TỪ CÁC CHƯƠNG TRÌNH TIÊN QUYẾT (PRPs)

Trong ISO 22000, các chương trình tiên quyết (PRPs) đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì môi trường và điều kiện vận hành cần thiết để kiểm soát các mối nguy an toàn thực phẩm.

Tùy theo lĩnh vực sản xuất, doanh nghiệp cần xác định và triển khai các PRPs phù hợp, chẳng hạn:

Direction Kiểm soát vệ sinh nhà xưởng và thiết bị.

Direction Kiểm soát côn trùng và động vật gây hại.

Direction Quản lý chất lượng nước sử dụng trong sản xuất.

Direction Kiểm soát vệ sinh cá nhân và sức khỏe người lao động.

Direction Bảo trì thiết bị và phương tiện sản xuất.

Direction Kiểm soát nguyên liệu, bao bì và nhà cung cấp.

Direction Quản lý chất thải và ngăn ngừa nhiễm chéo.

Điều quan trọng là các chương trình này phải phù hợp với loại hình hoạt động, sản phẩm và điều kiện thực tế.

Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm ăn liền cần đặc biệt chú trọng kiểm soát nhiễm chéo sau công đoạn xử lý nhiệt. Trong khi đó, cơ sở chế biến thủy sản có thể cần tập trung nhiều hơn vào kiểm soát nhiệt độ, vệ sinh thiết bị và điều kiện bảo quản nguyên liệu.

Vì vậy, xây dựng hệ thống ISO 22000 không có nghĩa là triển khai tất cả các chương trình theo một danh sách cố định, mà phải xác định đúng những chương trình tiên quyết cần thiết cho hoạt động của mình.

3. PHÂN TÍCH MỐI NGUY – TRỌNG TÂM CỦA HỆ THỐNG AN TOÀN THỰC PHẨM

Đây là một trong những nội dung cốt lõi khi xây dựng hệ thống theo ISO 22000.

Doanh nghiệp cần nhận diện các mối nguy an toàn thực phẩm có thể xuất hiện trong từng công đoạn của quá trình sản xuất, bao gồm:

+ Mối nguy sinh học: Vi khuẩn gây bệnh, virus, nấm mốc và các tác nhân sinh học khác.

+ Mối nguy hóa học: Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất tẩy rửa, kim loại nặng hoặc các chất gây dị ứng không được kiểm soát phù hợp.

+ Mối nguy vật lý: Mảnh kim loại, thủy tinh, nhựa cứng hoặc các dị vật có thể lẫn vào sản phẩm.

Sau khi nhận diện, doanh nghiệp cần đánh giá mối nguy dựa trên khả năng xảy ra và mức độ nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Từ kết quả đánh giá, doanh nghiệp lựa chọn và phân loại các biện pháp kiểm soát phù hợp, bao gồm chương trình tiên quyết (PRPs), chương trình tiên quyết vận hành (OPRPs) và các điểm kiểm soát tới hạn (CCPs), theo phương pháp và yêu cầu của tiêu chuẩn.

Ví dụ:

Đối với một dây chuyền sản xuất sữa thanh trùng, doanh nghiệp cần đánh giá mối nguy liên quan đến vi sinh vật gây bệnh và xác định các biện pháp kiểm soát phù hợp tại những công đoạn có liên quan.

Việc xác định chính xác mối nguy và biện pháp kiểm soát giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào những điểm thực sự ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm, thay vì kiểm soát dàn trải.

4. THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ TÀI LIỆU DỰA TRÊN HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ

Sau khi hiểu rõ hoạt động và xác định các biện pháp kiểm soát, doanh nghiệp mới nên tiến hành xây dựng hoặc điều chỉnh hệ thống quy trình, hướng dẫn và hồ sơ cần thiết.

Một số nội dung thường cần được thiết lập bao gồm:

- Quy trình kiểm soát thông tin dạng văn bản và hồ sơ.

- Quy trình kiểm soát nguyên liệu và nhà cung cấp.

- Quy trình giám sát các biện pháp kiểm soát mối nguy.

- Quy trình xử lý sản phẩm không an toàn tiềm ẩn.

- Quy trình truy xuất nguồn gốc và thu hồi sản phẩm.

- Quy trình ứng phó tình huống khẩn cấp.

- Quy trình đánh giá nội bộ và xem xét của lãnh đạo.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng doanh nghiệp bắt buộc phải có một bộ quy trình giống hệt danh sách trên. ISO 22000 yêu cầu doanh nghiệp duy trì các thông tin dạng văn bản cần thiết theo tiêu chuẩn và theo nhu cầu kiểm soát hoạt động của mình.

Một nguyên tắc quan trọng cần nhớ: Tài liệu phải phản ánh đúng cách doanh nghiệp đang vận hành và hướng dẫn được nhân sự thực hiện công việc một cách nhất quán.

Một quy trình được viết rất đầy đủ nhưng nhân viên không hiểu, không thực hiện hoặc không có bằng chứng phù hợp thì chưa thể hiện được hiệu lực của hệ thống.

5. PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM – KHÔNG ĐỂ ISO 22000 CHỈ LÀ VIỆC CỦA QA/QC

Một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm chỉ có thể vận hành hiệu quả khi có sự tham gia của các bộ phận liên quan:

+ Ban lãnh đạo cần thể hiện cam kết, cung cấp nguồn lực và định hướng thực hiện.

+ Bộ phận QA/QC chịu trách nhiệm chuyên môn về các hoạt động kiểm soát và giám sát an toàn thực phẩm theo phân công.

+ Bộ phận sản xuất thực hiện các yêu cầu kiểm soát trong quá trình vận hành.

+ Bộ phận kho, mua hàng, bảo trì và các bộ phận liên quan cũng cần thực hiện trách nhiệm của mình trong việc duy trì các điều kiện an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, nhân sự cần được đào tạo và nâng cao nhận thức phù hợp với nhiệm vụ được giao. Khi xây dựng hệ thống ISO 22000, doanh nghiệp cần bảo đảm mỗi vị trí đều hiểu rõ mình phải làm gì, thực hiện như thế nào và cần lưu lại bằng chứng gì.

6. KIỂM TRA TÍNH KHẢ THI TRƯỚC KHI ĐƯA HỆ THỐNG VÀO VẬN HÀNH

Trước khi triển khai đồng bộ, doanh nghiệp nên xem xét tính phù hợp và khả thi của hệ thống đã xây dựng.

Một số câu hỏi cần được đặt ra:

1. Các biện pháp kiểm soát có phù hợp với điều kiện sản xuất hiện tại không?

2. Nhân sự có đủ năng lực và phương tiện để thực hiện không?

3. Các giới hạn tới hạn và tiêu chí hành động có cơ sở khoa học, kỹ thuật phù hợp không?

4. Hoạt động giám sát có thể thực hiện liên tục hoặc theo tần suất đã xác định không?

5. Khi xảy ra sai lệch, doanh nghiệp có khả năng xử lý và kiểm soát sản phẩm bị ảnh hưởng không?

6. Sau đó, hệ thống cần được đưa vào thực hiện, theo dõi và thu thập bằng chứng.

Doanh nghiệp cũng cần thực hiện các hoạt động xác nhận giá trị sử dụng đối với các biện pháp kiểm soát hoặc sự kết hợp các biện pháp kiểm soát, cũng như thẩm tra để xác nhận hệ thống đang được thực hiện theo kế hoạch và hoạt động hiệu quả.

Đây là bước giúp doanh nghiệp nhận ra những điểm chưa phù hợp để kịp thời điều chỉnh trước khi bước vào giai đoạn đánh giá chứng nhận.

XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐÚNG NGAY TỪ ĐẦU – NỀN TẢNG CHO VẬN HÀNH BỀN VỮNG

ISO 22000 không phải là một bộ quy trình được tạo ra để phục vụ riêng cho kỳ đánh giá chứng nhận.

Đó là hệ thống quản lý cần được tích hợp vào hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, sản xuất, bảo quản cho đến phân phối sản phẩm.

Vì vậy, xây dựng hệ thống ISO 22000 cần bắt đầu từ việc thấu hiểu hoạt động thực tế, nhận diện đúng mối nguy và thiết lập các biện pháp kiểm soát phù hợp.

Đừng vội xây dựng thật nhiều tài liệu khi doanh nghiệp chưa hiểu rõ mình cần kiểm soát điều gì.

Bởi một hệ thống tốt không nằm ở số lượng quy trình được ban hành, mà nằm ở khả năng phòng ngừa mối nguy, kiểm soát rủi ro và duy trì an toàn thực phẩm một cách nhất quán.

💬 Doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn ở bước nào: xây dựng PRPs, phân tích mối nguy hay thiết lập hệ thống tài liệu?

Hãy chia sẻ để cùng trao đổi!

Quý khách hàng có nhu cầu đăng ký chứng nhận/đào tạo ISO hoặc cần tư vấn lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp, vui lòng liên hệ KMRA để được hỗ trợ và nhận báo giá chi tiết.

KMRA tư vấn quy trình chứng nhận, phạm vi đánh giá, thời gian thực hiện và chi phí phù hợp với quy mô, lĩnh vực hoạt động của từng doanh nghiệp.

CÔNG TY TNHH KMR VIỆT NAM

Trụ sở HCM:         ☎︎+84 28 3535 4350 | Zalo 0983 890 712 | support@kmra.vn

Chi nhánh Hà Nội:☎︎ Zalo 0966 177 712 | support@kmra.vn

KMRA ACADEMY:  ☎︎ Zalo 0982 704 713| cs002@kmra.vn


(*) Xem thêm

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng